السيد نعمة الله الجزائري ( مترجم : فاطمه مشايخ )
209
النور المبين في قصص الأنبياء والمرسلين ( بضميمه زندگانى چهارده معصوم " ع " ) ( فارسى )
طويلى است كه در ميان ستون فقرات در پشت حيوان قرار دارد . در ( كافى ) از امام رضا ( ع ) نقل شده : اگر خداوند چيزى گرانقدرتر از قوچ در ميان مخلوقات خود سراغ داشت ، هر آينه او را فداء اسماعيل قرار مىداد . در اين خصوص مىگوئيم : علماى اسلام در تعيين ذبيح كه اسماعيل بوده است يا اسحاق ترديد نمودهاند ، طائفهاى از علماى به حق از اهل شيعه و جماعتى از اهل سنّت به واسطه اخبار صحيحه و دلالت عقل اعتقاد دارند كه ذبيح ، اسماعيل بوده است و گروهى از اهل عامّه عقيده دارند كه اسحاق بوده است و در اين مورد اخبارى از ائمه نيز وجود دارد كه طريق تأويل آنها اين است كه يا حمل بر تقيّه شود و يا آن را همانطور كه شيخ صدوق فرمود : حمل بر معناى مجازى نمائيم ، يعنى اسحاق به دليل نيّت و تمنّى ذبيح محسوب شده باشد . شيخ ما ( طبرسى ) ره روايت كرده كه ابراهيم ( ع ) وقتى كه با پسرش اسماعيل تنها شد او را از ماجراى خواب خود باخبر نمود ، اسماعيل گفت : اى پدر ، دست و پايم را ببند تا به لرزش و اضطراب دچار نشوم و جامهء خود را از من دور كن تا به چيزى از خون من آلوده نشود و مادرم آن را نبيند و تا آنجا كه ممكن است كارد خود را تيز نما تا گلوى مرا به سرعت ببرد و امر ذبح بر من آسان شود ، چون مرگ سخت است ، ابراهيم به او گفت : همانا تو بهترين ياور من در اجراى امر الهى هستى .